Het stokje doorgeven aan een nieuwe generatie

In Ravenstein runt Joost Waijers samen met zijn vader Sjoerd, vrouw Jolanda (42) en drie kinderen: Imke (12), Jasmijn (9) en Wout (6) een varkens­houderij met akkerbouwtak. Het bedrijf huisvest 275 zeugen en 2.500 vleesvarkens volgens het Good Farming Star concept van Vion, speciaal geselecteerd voor PLUS. De 75 hectare akkerbouw staat via CCM­-productie voor een belangrijk deel in dienst van de varkenshouderij. Daarnaast runt Joost samen met een collega een bedrijf dat zonnepanelen reinigt en heeft Jolanda een administratiekantoor gericht op de agrarische sector. De dagelijkse werkzaamheden op het varkensbedrijf voert Joost samen uit met zijn vader Sjoerd, al vertelt Sjoerd tijdens het gesprek dat hij het iets rustiger aan gaat doen. “Ik kan niet stilzitten, maar ga wel mijn focus verleggen, zo heb ik meer tijd voor de kleinkinderen en mijn grote hobby; jagen.”

De start

Vader Sjoerd bouwde het bedrijf in 1980 op een stuk grond dat hij van zijn schoonvader kocht. Ze begonnen als subfokker met 125 zeugen. Dit groeide al snel richting de 250 zeugen en in 1988 werd het bedrijf uitgebreid met een vleesvarkens­ tak. Sjoerd kwam zelf niet uit een ‘boerengezin’, maar was van jongs af aan altijd al op de boerderij te vinden. Een paar jaar later begint Jan Altena bij Voergroep Zuid, toen nog Boerenbond Deurne. Onderweg naar familie Waijers noemt Jan al dat er sindsdien veel veranderd is. “Vroeger had ik een pieper, als deze één keer piepte was het mijn vrouw, bij twee keer piepen was het de baas. Ik moest dan ook geregeld aan de boer vragen of ik even terug mocht bellen. Tegenwoordig gaat dit zoveel makkelijker.” Ook blijft de omvang van bedrijven groeien en verandert de rol van de adviseur. “In het begin was mijn rol veel breder, door de jaren heen ben ik me steeds meer gaan specialiseren. Waar ik vroeger mijn functie combineerde met een stuk pluimvee ben ik nu gespecialiseerd in biggen en vleesvarkens en als ik iets niet weet raadpleeg ik mijn netwerk.” 

Dit laatste vindt Jan erg belangrijk. “Het kan altijd zijn dat je iets niet weet. Wees hier ook eerlijk in, maar zorg wel dat je het te weten komt. Ik wil altijd van meerwaarde zijn op het boerenerf, daar hoort ook mijn kennisnetwerk bij.”

Joost in het bedrijf

Net als Sjoerd genoot Joost van de ruimte en vrijheid op het boerenerf. Zo werd snel duidelijk dat Joost het bedrijf over wilde nemen. Na zes jaar samen in maatschap gaf Sjoerd het stokje door aan Joost en Jolanda. Sjoerd loopt nog wel mee op het bedrijf en ondersteunt bij de verzorging van de varkens. Sjoerd: “Een varkenshouder moet in 2021 heel andere kwaliteiten hebben, dan toen ik begon. Toentertijd kon ik me echt focussen op de varkens. Nu is het met de regeldruk echt ondernemen geworden. Dit ligt Joost beter dan mijzelf. Daar zou ik mijn plezier in verliezen.”

Joost heeft een duidelijke visie op de toekomst van het bedrijf. Hij kiest voor een hoge gezond­heidsstatus en daarom voor eigen aanfok. Daarnaast nemen Joost en Jolanda al ruim tien jaar deel aan het Good Farming Star concept. “We vinden het belangrijk om te produceren voor de Nederlandse markt. Het concept Good Farming Star voor PLUS biedt ons bedrijf zekerheid en continuïteit, maar ook werkplezier. De betrokken­heid met supermarkt en burgers maakt je écht voedselproducent.”

Stabiliteit voor de lange termijn komt duidelijk terug in de visie van Joost. Zo staat de bouw van een nieuwe kraamstal op de planning. Hierin komen vrijloop­kraamopfokhokken waarin de biggen van werpen tot 25 kilo in hetzelfde hok blijven. “Dit geeft minder stressmomenten”, zegt Joost. “Verder biedt het gezondheidsvoordelen doordat er minder menging tussen tomen plaatsvindt en hoeft een hok maar één keer schoongemaakt te worden. Dit levert meer werkgemak op.”

Met de nieuwe kraamstal is het bedrijf klaar voor de toekomst. Dat Joost en Jolanda bezig zijn met de lange termijn blijkt wel uit de zonnepanelen op het dak, de excursies die ze organiseren en de berekening van de CO2­footprint van het bedrijf. “Je moet als boer open staan voor nieuwe ontwikkelingen. Ketenpartners helpen elkaar verder. Zo doen we middels StalVitaal van Voergroep Zuid samen met PLUS klimaatmetingen in de stal. Dat geeft mij weer nieuwe inzichten.”

Start Erwin

De rol van data op het boerenerf wordt steeds belangrijker. Dit merkt ook varkensspecialist Erwin Altena: “Hier is nog veel meer uit te halen. Door slacht data te analyseren op classificatie en gezondheid en daarbij passende management­ en voerkeuzes te maken kan een maximaal rendement gerealiseerd worden. Spek­ en spierverhouding is bijvoorbeeld in het PLUS­concept van de familie Waijers zeer bepalend. Verder speelt realtime data een steeds belangrijkere rol. Zo rollen we klimaat monitoring via StalVitaal steeds verder uit.” Erwin werkt sinds juni 2020 bij Voergroep Zuid in de functie als Specialist Varkens en treedt zo in de voetsporen van zijn vader Jan. “Het is bijzonder en mooi om te zien dat Erwin en ik beiden op ons 27ste gestart zijn bij Voergroep Zuid. Ik zie dat Erwin de drive heeft om te winnen en écht meerwaarde wil creëren op het boerenerf. Dat maakt dan ook dat ik er een rotsvast vertrouwen in heb als ik klanten aan hem overdraag.”

Het overnemen van klanten bereidt Erwin goed voor. “Ik lees mezelf goed in over wat zich het laatste jaar bij een varkenshouder heeft afgespeeld en kijk hoe de resultaten zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Vervolgens bekijk ik waar de focus van de ondernemer ligt, zodat we samen relevante doelen kunnen stellen.” Erwin wordt hierbij begeleid door collega Twan Rovers, die hem alle kneepjes van het vak leert. Uiteraard kijkt ook vader Jan over zijn schouder mee. “Als ik bij mijn vader en moeder ga eten gaat het, mede doordat mijn twee jongere broers ook in de agrarische sector werken, over niets anders dan varkens. Al wil mijn moeder het ook wel eens over iets anders hebben.”

De toekomst 

Het bedrijf van de familie Waijers is klaar voor de toekomst en ook de familie Altena is verzekerd van een nieuwe generatie met agrarisch bloed. Joost verwacht dat de varkenssector zijn ups & downs zal hebben, maar dat de drive onder jonge onder­nemers groot blijft. “Het is belangrijk je continue af te vragen of je bij bent met je investeringen en wat de terugverdientijd hiervan is. Daarnaast moet je de vertaalslag met de consument kunnen maken want de vraag naar transparantie in de keten zal alleen maar toenemen.” Erwin onderschrijft dit: “De varkenshouderij draagt bij aan duurzame voedsel­productie. Hiervoor blijft altijd ruimte in Nederland, al mogen we wel wat vaker laten zien hoe goed we het doen. Daarmee creëer je draagkracht en we mogen best laten zien dat we trotst zijn op onze prachtige sector.” 

Robotwasser reinigt zonnepanelen

Het regelmatig schoonmaken van zonnepanelen zorgt voor een hoger rendement. Aangezien zonnepanelen op steeds meer staldaken terug te vinden zijn en het vaak om grote oppervlaktes gaat, is handmatig schoonmaken geen optie. Samen met een collega startte Joost dan ook een bedrijf in het reinigen van zonnepanelen. 

Joost en zijn collega voeren de werkzaamheden uit met een radiografisch bestuurbare robotwasser met osmosewater. Hiermee wordt iedere hoek van de zonnepanelen perfect schoongemaakt, zonder dat hier reinigingsmiddelen of chemicaliën aan te pas komen. 

Deze combinatie van verschillende activiteiten maakt dat het bedrijf van Joost duurzaam en toekomstbestendig is. 

Wil je meer weten over zonnepanelenreiniging? Lees hier meer...